Wat als trots je nooit is geleerd?
Hoe oude schaamte nieuwe kracht in de weg kan staan
Tijdens onze derde sessie vertelde Veronique dat ze vond dat ze emotioneel veranderd was sinds we de eerste hebben samengewerkt. Ze had mensen bijgestaan die hun dochtertje waren verloren. Dat was natuurlijk intens verdrietig, maar ze merkte iets nieuws aan zichzelf: ze was niet overspoeld door emoties, zoals ze vroeger wellicht zou zijn geweest. Ze was aanwezig, rustig, steunend. Er was ruimte voor de ander. En dat voelde… goed.
Aanvankelijk benoemde dat enkel als ‘emotioneel veranderd’. Pas toen ik haar vroeg hoe ze zich over zichzelf voelde nu ze die mensen zo goed had kunnen bijstaan, durfde ze het woord trots voorzichtig in de mond te nemen.
Aangeleerde afkeuring
Toen ik haar vroeg of trots zijn iets was wat ze in haar opvoeding had meegekregen, zei ze meteen van niet. Ze bracht spontaan een herinnering naar boven. Ze was 17 en met een vriend naar de sauna geweest. Toen haar moeder daar achter kwam, was ze woedend:
“Ben je niet beschaamd? Met zo’n lichaam! Zo heb ik je niet opgevoed!”
Veronique had toen al een serieus overgewicht, en de manier waarop haar moeder sprak, raakte haar diep. Niet alleen door de afkeuring, maar vooral door de boodschap eronder: je moet je schamen voor wie je bent en wat je doet met je lichaam.
In de sessie voelde ze opnieuw de angst die haar toen naar de keel had gegrepen. Ze had niets terug durven zeggen, maar vanbinnen had ze gedacht: “Ik doe toch met mijn lichaam wat ik zelf wil.” Die gedachte kreeg nu alsnog ruimte. Met behulp van EFT kon ze de schaamte van toen aankijken, voelen en loslaten.
En dat had effect. Wat eerst aarzelend en onwennig was, mocht nu blijven: het gevoel van trots. Niet als iets om je voor te schamen, maar als een teken van groei. Ze kon voelen: “Ik heb iets waardevols gedaan. Ik ben gegroeid. En dat mag gezien worden.”
Ik was onder de indruk van het proces dat ze doorging. Dat ze zichzelf de toestemming gaf om zich goed te voelen over wie ze is geworden — dat raakte me.
Waarom is dit belangrijk?
In de visie van de internationaal gerenommeerde psycholoog Carl Rogers, is iedereen diep vanbinnen gericht op groei, op zelfverwezenlijking. Maar die beweging kan alleen op gang komen als iemand zich veilig weet: geaccepteerd, begrepen en gezien zonder oordeel. Precies dat gebeurde in deze sessie. Door onvoorwaardelijke aanvaarding, empathie en echtheid kreeg Veronique de ruimte om iets ouds los te laten en iets nieuws toe te laten.
Ze werd terug wat vrijer. Vrijer om zichzelf te waarderen. Vrijer om trots te voelen.
En dat is een grote stap, als je geleerd hebt dat je je altijd moet schamen.
